نژاد مردم اراک

از مهم‌ترین صنایع دستی شهر، قالی اراک است که در گذشته اهمیت و اعتبار فراوانی داشته‌است و رقیب قالی کرمان بود. [۲۳۵], در آبان‌ماه سال ۱۳۶۵ خورشیدی فعالیت رسمی رادیو اراک، با نصب و بهره‌برداری از یک فرستنده رادیویی یک کیلووات، با پخش برنامه‌های خبری توسط واحد اطلاعات و اخبار آغاز شد. [۳۶] در برخی روستاهای شهرستان‌های کمیجان (مانند وفس)، زرندیه (مانند الویر) و تفرش (مانند کهک) به زبان تاتی سخن گفته می‌شود[۳۵][۳۸][۳۹] که ریشه در زبان مادی دارد. [۱۷۴], پس از ساخت شهر اراک نخستین کسی که به فکر تأسیس کتابخانه افتاد، حاج آقا محسن عراقی بود. دلیل دیگر نامنظم بودن خیابان‌ها، نظارت نداشتن بلدیه به ساخت و سازها تا آن زمان بود. [۶۹] از این تعداد ۶۴ دستگاه اتوبوس گازسوز و ۱۰۲ دستگاه گازوئیلی هستند. بیشتر رودخانه های دایمی استان از این نواحی سرچشمه می گیرند . سومین مدرسه علوم دینی در اراک نیز میان سال‌های ۱۳۱۸ تا۱۳۲۰ خورشیدی، مدرسه آقا ضیاءالدین به دست حاج حسین ملک‌التجار تبریزی ساخته شد. کارخانه آلومینیوم ایران (ایرالکو) در سال ۱۹۷۲ میلادی با همکاری منطقه‌ای در سازمان پیمان مرکزی با همکاری محدود شرکت رینولدز آمریکا و دولت پاکستان تأسیس شد. شهرستان‌های این استان عبارتند از: اراک، محلات، ساوه، تفرش، خمین، فراهان، دلیجان، شازند، آشتیان، کمیجان، آستانه، زرندیه و خنداب. ﻟﺮﻫﺎﯼ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ . از نظر تاریخی، فقط سه زمین‌لرزه تاریخی یکی در اطراف دورود، دیگری در شمال باختری ساوه و آخرین آنها، زمین‌لرزه ۱۴۹۵ میلادی آشتیان معروف به زمین‌لرزه جبال اتفاق افتاده‌است و بزرگی آن در مقیاس امواج سطحی ۵٫۹ ریشتر تعیین شده‌است. همچنین در سال ۱۳۹۰ در سطح شهر اراک تعداد ۳۰ آزمایشگاه، ۷۶ داروخانه، ۳۰ مرکز پرتونگاری و ۳۵ مرکز توانبخشی وجود داشته‌است. در نزدیكی روستای ریحان علیا ، روستای فرنق ، آشمسیان اهالی برجك لر زبان هستند و بقیه به فارسی سخن می گویند . در شهر خمین و روستای قیدو جوان ها از زبان زرگری برای شوخی و مزاح استفاده می كنند . در سال ۱۳۵۴ خورشیدی کلیه موسسات آموزش عالی که به صورت خصوصی اداره می‌شدند به دولت واگذار شدند. طرح شناخت مناطق اکولوژیک کشور: تیپ‌های گیاهی منطقه قم - اراک, یافته‌های پیمایش در اراک: ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان, کتاب گزارش نامه یا فقه‌اللغه اسامی امکنه، تألیف ابراهیم دهگان، ۱۳۴۵, کتاب نام داران اراک، تألیف حسن صدیق، محمدرضا محتاط، بهار۱۳۷۲. [۱۱], شهر اراک از سوی جنوب با کوه‌های سفیدخانی،[۵۵][۵۶] کوه‌های نظم‌آباد، سرخ کوه (کوه سرخه)[۵۷] و از سوی غرب با کوه مودر احاطه شده‌است. [۵۹] از معضلات رودخانه، ورود فاضلاب شهری برخی مناطق شهر به آن و آلودگی آب است. در اواخر کرتاسه سه زون به یکدیگر متصل بودند و دریای واحدی را تشکیل می‌دادند. تشابه و تفاوت زبان پهلويي با زبانها ديرين مانند تاتي و اوستايي ظاهراً به همان گونه اي است كه تشابه و تفاوت تاتي با آن زبانها است. تابستان در تیر و مرداد ظاهر می‌شود. تاریخ تأسیس شهرداری در اراک به موج دوم نوگرایی در حکومت پهلوی اول بازمی‌گردد. گويش دليجاني ( راجي ، رايجي ) بازمانده زبان باستاني ايران است . در مناطق كوهستانی ، ریزش های جوی اغلب به صورت برف و در مناطق كم ارتفاع بیشتر به صورت باران ظاهر می شود . [۲], مختصات: ۳۴°۰۵′۴۳″شمالی ۴۹°۴۱′۲۷″شرقی / ۳۴٫۰۹۵۴°شمالی ۴۹٫۶۹۰۹°شرقی / 34.0954; 49.6909. این سینما که ظرفیت مناسب آن به بیش از ۹۰۰ صندلی می‌رسد، پس از هشت سال تعطیلی، به مرکز فرهنگی، هنری و سینمایی تبدیل شده‌است. [۱۵۹], آلودگی هوا و ترافیک‌های شدید باعث شد تا طرح متروی اراک توسط مدیرکل دفتر فنی استانداری مرکزی به‌طور رسمی مطرح شود. [۱۰] یوسف‌خان که شهرهای گرجستان و قفقاز را مشاهده کرده بود، سعی کرد شهری مرتب و منظم بنا کند که تمام کوچه‌ها در فواصل معین یکدیگر را قطع کنند و عرض همه آن‌ها ۶ ذرع محاسبه شده بود. این شهرستان ازدو بخش مرکزی و معصومیه تشکیل شده‌است. [۲۲۹], دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی در اراک، این شهر را به یکی از قطب‌های دانشگاهی کشور تبدیل کرده‌است که از آن میان می‌توان به دانشگاه اراک، دانشگاه علوم پزشکی اراک، دانشگاه صنعتی اراک و دانشگاه آزاد اسلامی اراک اشاره کرد. عرض شهر به ۶ قسمت و طول آن به ۸ قسمت مساوی (به شکل شطرنجی) تقسیم شد و از میان هر قسمت کوچه‌ای ۵ متری عبور می‌کرد. این مؤسسه در اواخر سال ۱۳۵۱ خورشیدی با نام مدرسه عالی علوم اراک وابسته به دانشگاه تربیت معلم تهران و با مدیریت دولتی به فعالیت خود ادامه داد. [۲۰], این منطقه کوهستانی مساحتی برابر ۸۲۱۲۵ هکتار دارد، و بین شهرستان‌های اراک، محلات و خمین قرار دارد. پرندگان مهاجر از قبیل غاز و اردك و سرسبز در هنگام مهاجرت دسته جمعی از سرزمین های سردسیری در مسیر مهاجرت خود به جنوب ایارن ، حدود 2 ماه از آبان تا آذر را در محدوده این دریاچه بسر می برند . از آن زمان تاکنون شهر اراک به عنوان مرکز استان مرکزی در تقسیمات کشوری شناخته می‌شود. سرانجام یوسف‌خان گرجی تصمیم می‌گیرد که شهر را در محل کنونی که واپسین نقطه قلمرو فراهان و نخستین نقطه قلمرو کزاز بود بنا نهد تا از بروز اختلاف و درگیری جلوگیری شود. [۱۱۶] شهر اراک از قطب‌های مهم درمان سرطان غرب کشور است. ورود حجم زیادی از آلودگی‌ها به این شهر نشان می‌دهد که درصد بالایی از آلودگی در شهری با وسعت کم متمرکز شده‌است و این حجم از آلودگی هم برای انسان و هم برای محیط زیست بسیار خطرناک است. علمي ترين بررسي ها را دربارة لهجه هاي تاتي كه بازمانده زبان پيشين آذربايجان است. کوه‌های پیرامون اراک، تالاب میقان و دشت فراهان در آب و هوای این منطقه اثر کرده و ویژگی‌های خاصی به آن بخشیده‌اند. زبان ارمني فقط در روستاهاي چناقچي بالا و لار ساوه رايج است . ، ﻃﻌﻨﻪ ﻭ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﻫﺮ ﻭﺥ ﺳﻮﻭﻩ ﺩﺭ ﺍﯾﻔﺘﺎﺩ = ﻫﺮ ﻭﻗﺖ ﮐﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﺷﻪ ﻏﺎﺯ ﻗُﻠﻨﮓ : ﻟﻨﮓ ﺩﺭﺍﺯ ، ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍﯼ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺁﻣﯿﺰ ﻏﺎﺯﻏﻼﻍ : ﺑﻪ ﺁﺩﻡ ﮔﺮﺩﻥﺩﺭﺍﺯ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ . تولیدات صنایع شهر اراک علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، به کشورهای خارجی نیز صادر می‌گردد. سهم منابع ثابت (صنایع و کارخانه‌ها) در آلودگی هوای اراک ۵۰٪ و سهم منابع متحرک (خودروها و وسایل نقلیه) ۴۵٪ اعلام شده‌است. با شروع فعالیت‌های کواترنری، فرسایش‌یافتگی کوه‌ها و تپه‌ها باعث حمل رسوبات عظیم و ایجاد دشت آبرفتی اراک شده‌است. ق در شهر خمین قدم به عرصه وجود گذاشتند . ارمنیان بنیان‌گذار دومین مدرسه اراک به نام مدرسه شرف ارامنه و کلیسای مسروپ مقدس هستند. در زمان سلوكیان در منطقه ماد بزرگ بین همدان و ری شهری به نام كره نزدیك اراك كنونی وجود داشته است . [۱۴۵] هوای اراک از نظر داشتن عوامل آلوده‌کننده از تهران آلوده‌تر است. از پيشينة تاريخي و سير تكويني هنوز آگاهي چنداني در دسترس نيست، ولي مي توان گفت به قول احمد كسروي، تاتي كنوني ادامه و بازمانده آذري است. شاخه غربی كه از كوه های الوند همدان سرچشمه گرفته از بهم پیوستن شش رود كوچك به وجود می آید كه در دشت رزن و بهار به نام سیمینه رود نامیده می شود ، در دشت كبودر آهنگ ، شاخه فرعی « زهتران » و « خمیگان » از شمال به جنوب جریان یافته كه این رودخانه در انتهای بخش چرّا با رودخانه چرّا یكی شده و به طرف ساوه جریان پیدا می كند ، در ساوه نیز دو رود كوچك به نام های « سامان » و « یاتان » بهم پیوسته به نام رود مزلقان یا مردقان ( مزدقان ) وارد قره چای شده پس اط گذشتن از دشت ساوه در محل پل دلاك به قمرود پیوسته و به « مسیله » و به كویر نمك می ریزد ، طول این رودخانه حدود 540 كیلومتر است . در سال‌های صلح و آرامش دیوارهای پیرامونی شهر برداشته شد و شهر بی‌رویه رو به گسترش نهاد. تالاب هفته عمارت گذشته از تأثیر فوق در تعدیل درجه حرارت و رطوبت منطقه موثر است . یوسف خان گرجی از شاه تقاضا نمود که برای مرکز قشون پادگان نظامی احداث کند. این مولد در اداره برق نصب شهر شد و از ساعت ۱۹ تا ۲۳ کار می‌کرد. این سد در سال ۱۳۷۲ به بهره‌برداری رسید. عمارت دولتی در قسمت شمال شهر واقع شده است . منبت کاری مردمان سمقاور شهرستان کمیجان شهرت زیادی در ایران واستان دارد و سمقاور قطب منبت کشور به‌شمار می‌رود. محمود احمدی نژاد که پیشتر ادعا کرده بود واکسن کرونا در آزمایشگاه ساخته شده در افشاگری عجیب مدعی شد واکسن های کرونا های ساخته شده روی مردم ایران تست می شود. در آن زمان شهر به نام قلعه سلطان‌آباد خوانده می‌شد. [۱۶۴], از آنجا که شهر اراک سابقه تاریخی چندانی ندارد، فرهنگ مردم شهر متأثر از فرهنگ‌های مختلف است. استان مرکزی حدودا در مرکز ایران قرار دارد و با مساحتی معادل ۲۹٬۵۳۰ کیلومترمربع حدود ۱ درصد از مساحت کل کشور را تشکیل می‌دهد. كما اینكه امروزه در گروه های ترك زبان منطقه به خوبی مشاهده می شود كه زبان تركی كم كم به دست فراموشی سپرده می شود و بجزء چند روستا جوانان رغبتی به یادگیری و استفاده از آن ، ندارند .در شهر خمین زبان های تركی و لری نیز رواج دارد . با توجه به ویژگی زیستگاهی و ارزش های مربوط به حیات وحش ، این منطقه به عنوان نمونه ای بارز از یك اكوسیستم كوهستانی به شمار می رود . شما با استفاده از کتابراه همیشه و همه جا به کتاب‌ها و کتابخانه خود دسترسی دارید و می‌توانید به سادگی از هر فرصتی برای مطالعه استفاده کنید. وی دستور ویران کردن قلعه‌ها و ساخت شهری جدید را از شاه دریافت کرد. [۲۶], از دیگر محصولات کشاورزی استان تولید لوبیا است که بیش از ۹۰٪ آن در شهرستان خمین کاشت می‌شود. بررسی‌های زمین‌شناسی نشان می‌دهد که، منطقه اراک تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری جزء مناطق آرام بوده و احتمال وقوع زمین‌لرزه در آن ضعیف است و در صورت وقوع از ۳ تا ۵ ریشتر قوی‌تر نخواهد بود. می توان گفت تقریباً نیمی از مساحت استان را این نوع آب و هوا در بر گرفته است ، سرزمین هایی كه بیش از 150 متر از سطح دریا ارتفاع دارند . در این شهرستان، شهرهای شهر سنجان، کمیجان، خنداب قرار دارند. [۲۳۴] در سال ۱۳۸۲ شبکه استانی سیمای استان مرکزی (شبکه آفتاب) به عنوان بیستمین شبکه استانی ایران شروع به کار کرد. [۱۱۵] مجموع مساحت زیربنای فضاهای درمانی شهر اراک به ۵۸٬۸۰۰ متر مربع می‌رسد. بیشتر فضای سبز اراک به صورت نوارهای جنگلی‌باغی و در منطقه سنجان و کرهرود است. [۳۲] در آستانه جنبش مشروطه و ناتوانی قاجار در حمایت از بازرگانان ایرانی در مقابله کمپانی‌های خارجی حاضر در اراک، بازاریان و دست‌اندرکاران صنعت را به مبارزه با سرمایه‌داران خارجی کشاند. گويش اهالي گل چشمه محلات گويش خود را لفظ فارسي مي نامند و گويش نقاط همجوار را به خوبي مي فهمند بجز گويش اهالي دليجان . ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻟﺮ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺷﺎﻣﻞ ﮐﻼﻩ ﻧﻤﺪﯼ ﻭ ﺗﻦ ﭘﻮﺷﯽ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﻣﻮﯼ ﺑﺰ ﻭ ﭘﺸﻢ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﭼﻮﭘﺎﻧﯽ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﻧﯿﺰ ﭘﻮﺷﺸﻬﺎﯾﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﻟﺮﻫﺎﯼ ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﺮ ﺗﻦ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ﻫﺎﯼ ﺍﺧﯿﺮ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﮐﻤﺮﻧﮓ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ . اراک- ۴۴ گروه جهادی استان مرکزی به حاشیه‌سازی و سیاسی‌کاری اخیر شورای اسلامی شهر اراک و تغییر نام خیابان سیدجمال الدین اسدآبادی واکنش نشان دادند. كوهستان های مشهور به هفتاد قله به مساحت 82125 هكتار بین شهرهای اراك و محلات و خمین واقع شده است . . موقعیت این شهر در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب شهر فعلی اراک تخمین زده می‌شود و گمان بر این می‌باشد که در مکان فعلی شهر آستانه واقع بوده‌است. [۱۱۴], در سال ۱۳۹۰ خورشیدی تعداد تخت‌های بیمارستانی موجود شهر اراک ۱٬۰۸۹ تخت بوده‌است که شامل ۸۶۱ تخت در بیمارستان‌های دولتی، ۱۱۲ تخت در بیمارستان تحت پوشش تأمین اجتماعی و ۱۱۶ تخت در بیمارستان‌های بخش خصوصی است. آب سنگین تولیدی این نیروگاه در حوزه‌های مختلف از جمله زیست‌شناسی، پزشکی و فیزیک کاربرد دارد. البته باید به این نكته توجه داشت : زمستان سرد و پربرف فلات غرب و جنوب غربی استان، امكان نگهداری گله های گوسفند و بز را بسیار محدود می كند. بانی شهر یوسف‌خان گرجی (معروف به سپهدار عراق) بود. در میان مناطق بررسی شده در شهرستان خمین زبان تركی در غرب _ شرق و شمال و زبان فارسی در مركز و جنوب رواج دارد . [۱۲۱] همچنین طبق آمار غیررسمی اراک بیشترین بیماران ام‌اس را بعد از اصفهان دارد. [۳۸] در سال ۱۳۲۱ خورشیدی در هشت شهر کشور شورشهایی رخ داد که در میان آن‌ها وقایع اراک اهمیت خاصی داشت، زیرا شورش گسترده‌تر و مداوم‌تر بود و از شهریور تا اسفندماه همان سال ادامه داشت. [۲۱۷] اکنون این فرودگاه دارای پروازهای هفتگی به تهران، مشهد و عسلویه می‌باشد. این شاخه ها در محل پل دو آب به هم پیوسته ، رود واحدی را به نام چرّا « شرا » تشكیل می دهند ، پس از عبور از بخش چرّا با جهت جنوب به شمال با « دبی » قابل ملاحظه ای به شاخه غربی قره چای می پیوندد . اراک- ۴۴ گروه جهادی استان مرکزی به حاشیه‌سازی و سیاسی‌کاری اخیر شورای اسلامی شهر اراک و تغییر نام خیابان سیدجمال الدین اسدآبادی واکنش نشان دادند. سردترین مناطق این استان ، شهرستان های سربند ، شازند ، اراك هستند كه متوسط روزهای یخبندان در زمستان از 65 تا 120 روز می باشد . گشتی در آثار و اسناد مطبوعاتی استان مرکزی این واقعیت را مشخص می‌کند که این خطه نقش بسزایی را در تربیت اندیشمندان قلم به دست، صاحبان اندیشه و فعالان عرصه نویسندگی و روشنفکری داشته و این مهم تابه امروز با چرخه‌ای از فعالیت‌های مطبوعاتی ادامه دارد. [۲۸], پس از پایان بنای شهر، سپهدار گرجی مردم پیرامون را برای سکونت در شهر تازه تشویق می‌نماید. بزرگراه شهید آنجفی به طول ۸ کیلومتر از تقاطع غیرهمسطح آزادگان در شرق شهر آغاز و در بلوار محمد عابد در غرب به طول ۸ کیلومتر می‌باشد. گویش لری منشعب از كردی كه همانطور كه اشاره شد برخی از افراد این مناطق بدان سخن می گویند . [۶۷], نیروگاه حرارتی شازند یکی از نیروگاه‌های ایران و از نوع حرارتی است که ظرفیت تولید ۱۳۰۰ مگاوات برق را دارد و شامل ۴ واحد بخار ۳۲۵ مگاواتی می‌شود. یهودیان خود را در حمایت آقا محسن عراقی از روحانیون به نام اراک قرار می‌دادند. [۲۳۹], در بیشتر موارد نشریه‌های چاپ شده در شهر در یک محدوده تاریخی (از سال ۱۲۸۶ تا ۱۳۳۰ خورشیدی) به عنوان ارگان یک جریان یا حزب سیاسی منتشر گردیده بودند. جریان سرچشمه‌های قره چای (رودخانه شراء و مهاجران) در غرب شهرستان اراک به علاوه وجود مناطق سرسبز در حواشی این رودخانه و همچنین اقلیم کوهستان و نقاط مرتفع، باعث شده تا این بخش به بهشتی برای کوهنوردان و طبیعت گردان تبدیل شود. ( شیعه اثنی عشری ) ارمنیان و زرتشتیان مهمترین اقلیت مذهبی استان هستند كه پیش از اسلام در این نواحی بصورت پراكنده می زیستند . از نسخه‌های نفیس کتابخانه او نسخه‌ای از دیوان انوری به تاریخ ۶۶۸ قمری است، که باید آن را کهن‌ترین نسخه دیوان انوری در جهان دانست. با توجه به اینکه شهر اراک در دوره قاجار ساخته شد، بیشتر آثار باستانی باقی‌مانده در این شهر از این دوره می‌باشد. Accessed December 18 2017. [۲۳], برای ساخت شهر ابتدا یک رشته قنات در خارج از محل شهر و از جنوب به شمال حفر شد که مظهر آن در جلوی دروازه جنوب شهر (دروازه قبله) قرار داشت و از آنجا سه قسمت می‌شد، یک قسمت برای ساکنین شرق شهر، یک قسمت برای ساکنین غرب و قسمت سوم به ارگ دولتی اختصاص می‌یافت. این فرودگاه یک فرودگاه بین‌المللی است. در سال ۱۳۹۲ سرانه فضای سبز در اراک به ازای هر نفر، ۲۰ مترمربع بوده‌است. اقلیم شهر اراک بر پایه طبقه‌بندی دمارتن، نیمه‌خشک و بر پایه طبقه‌بندی آمبرژه، نیمه‌خشک و سرد می‌باشد. همچنین رودخانه شراء و سرشاخه‌های آن در غرب شهرستان اراک جریان داشته که در خنداب با رودخانه قره چای یکی می شود. شهر در میان پایکوه‌های داخلی رشته‌کوه زاگرس قرار دارد و از جمله شهرهای امن از نظر لرزه‌خیزی است که احتمال وقوع زلزله بالای ۵ ریشتر در آن بسیار ضعیف است. [۹۱], پیست در ارتفاعات پلنگ در و در نزدیکی به روستای پاکل قرار دارد. این شرکت اولین شرکت ایرانی است که موفق به دریافت گواهی ISO 9001 شده‌است. از دیدگاه جمعیتی، اراک پانزدهمین شهر پرجمعیت ایران است. طرح جامع کاهش آلودگی هوای اراک از جمله طرح‌های ملی است که برای کاهش آلودگی شهر به تصویب رسید، اما اجرای ضعیف آن بعد از چند سال باعث شد تا مردم اراک در سال ۱۳۹۲ خورشیدی به مدت ۱۸ هفته تجمعات اعتراضی نسبت به وضع موجود برپا کنند. میزان آب اش بسته بارندگی متغیر است به گونه‌ای که در سال‌های خشک سالی گاهی خشک می‌شود و در سال‌های بارندگی قابل قایقرانی است. کارخانه کمباین‌سازی ایران (ایران‌جان‌دیر سابق) به عنوان اولین و بزرگترین کارخانه تولید کمباین کشور و شرکت هپکو به عنوان اولین و تنها کارخانه تولید ماشین‌آلات راه‌سازی در ایران و خاورمیانه از جمله صنایع دیگر این شهر هستند. از جمله این شهرها می‌توان به کمیجان، نراق، آوه، آستانه، نیم‌ور و ساروق، وفس ،چهرقانوکرهرود، مشکویه در شهر پرندک اشاره کرد. بی‌توجهی به نوسازی صنایع مادر و دادن پیمان‌ها و تولید پروژه‌ها به تولیدکنندگان و پیمانکاران خارجی و اجرای نادرست اصل ۴۴ از دیگر مشکلات پیش روی صنعت در شهر اراک عنوان می‌شود. عرض شهر به ۶ قسمت و طول آن به ۸ قسمت مساوی (به شکل شطرنجی) تقسیم شد و از میان هر قسمت کوچه‌ای ۵ متری عبور می‌کرد. می توان گفت تقریباً 50 درصد از مردم این استان در روستاها زندگی می كنند و شغل اصلی آنها كشاورزی و دامداری است. غار شغال دره11 متر طول ، 2 متر عرض و 3/1 متر ارتفاع دارد و در دامنه كوه كلوپ جهنم قرار دارد . راه‌آهن اراک – ملایر به طول ۹۰ کیلومتر و هزینه‌ای بالغ بر یک هزار و ۲۵۰ میلیارد ریال در مهر سال ۱۳۹۰ خورشیدی افتتاح شد که بخشی از پروژه راه‌آهن غرب کشور به‌شمار می‌رود. [۱۱۸], بیمارستان ولی‌عصر (دانشگاهی)، بیمارستان امیرالمؤمنین (دانشگاهی)، بیمارستان آیت‌الله خوانساری (دانشگاهی)، بیمارستان امیرکبیر (دانشگاهی)، بیمارستان آیت‌الله طالقانی (دانشگاهی)، بیمارستان امام‌خمینی (تأمین اجتماعی) و بیمارستان قدس (خصوصی) و بیمارستان بوعلی سینا از جمله مراکز درمانی شهر اراک هستند. گويش لري منشعب از كردي كه همانطور كه اشاره شد برخي از افراد اين مناطق بدان سخن مي گويند .زبان تاتي ( وفس )«زبان»زبان و گويش : دربارة گويش عراقي (اراكي) بايد گفت كه قبل از پيدايش شهر فعلي اراك در نقاط مختلف اين بخش از ايران لهجه هاي مختلفي وجود داشت، از جمله گويش «تاتي » دو منطقه وفس، لهجه مردم شرا (چرّا) و كزاز و سربند كه هر كدام دو صورت و آوا تفاوتهايي با هم داشته و دارند، اما پس از بقاي شهر اراك و اسكان گروهي مختلف در اين شهر و مهاجران مردمي با لهجه‌هاي مختلف به اين ناحيه يك تكنيك خاصي از لهجه هاي مختلف به وجود آمد كه تا پيش از پيدايش راديو و سينما و تلويزيون متداول بوده اما با پيدايش رسانه هاي گروهي و تسلط زبان (لفظ قلم) با لهجه تهراني و زبان رسمي دولتي گويش محلي كم كم فراموش گرديد و اينك مردم اراك تا حدي بدون لهجه بوده و كتابي يا تهراني سخن مي گويند . وجود این گسل‌ها سبب شده‌است که زون‌های مختلف زمین‌شناسی، از جمله زون سنندج-سیرجان، زون هفتادقله و زون آشتیان-نراق در حوضه منطقه وجود داشته باشند. میزان بارندگی در سال‌های مختلف، میان ۲۳۰ تا ۶۳۸ میلی‌متر متغیر است که متوسط آن حدود ۳۴۱/۷ میلی‌متر برآورد شده‌است. [۸۰] در دورهٔ شاه عباس ارامنه زیادی به استان مرکزی امروزی کوچانده شدند. ﻧَﺮﺩُﻧﮓ: ﻧﺮﺩﺑﺎﻥ ﻧﺴﺎﺭ : ﺳﺎﻳﻪ ﻧﺸﺘﻪ : ﻧﺸﺴﺘﻪ ﻧﻤﺪﻧﻢ : ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﻢ ﻧَﮑﺮُّﻥ = ﺳﺎﯾﯿﺪﻩ ﻧﮑﻦ ﻧﻤﯿﻠﻪ : ﻧﻤﯿﮕﺬﺍﺭﺩ ﻧﯿﻤﺪﺍﺭ= ﮐﻬﻨﻪ ﻧﻤﯿﻨﯽ =ﻧﻤﯿﺒﯿﻨﯽ ﻧﻮﺯﻩ : ﮔﺮﯾﻪ ﭘﺎﻝ : ﺑﺎﻝ ﯾَﮑﮕﯿﺮ / ﯾﮕّﯿﺮ =ﺟﻤﻌﻮ ﺟﻮﺭ ﮐﺮﺩﻥ ﯾﻪ ﺯﻗﻠﻪ : ﯾﻪ ﺭﯾﺰﻩ ﻳﻮﺭﺕ ; ﻳﻮﺭﺗﺖ ﺻﺎﻑ : ﺗﻤﺎﻡ – ﻫﻤﻪ ﺍﺯﺑﻴﻦ ﺭﻓﺘﻦ ﻫﻮﭼّﯽ : ﻫﯿﭻ ﻫﺎﺵ ﺩﻩ = ﺑﻬﺶ ﺑﺪﻩ ﻫَﻠﮏ = ﻫﻠﻮ ﻫَﻨﯽ : ﻫﻨﻮﺯ ﻫﻮﺷﺘﮏ : ﺳﻮﺕ ﺯﺩﻥ ﻫِﻦ ﻭ ﻫﻦ : ﻧﻔﺲ ﺯﺩﻥ ﻫﻮﻡ : ﺑﻠﻪ ﻫﻮﭼﻲ : ﺷﻠﻮﻍ ﻛﺮﺩﻥ ﺑﻴﺨﻮﺩﻱ ﻫِﻨﻮﺷﻪ : ﻧﻔﺲ ﺯﺩﻥ ﺗﻨﺪ ﺗﻨﺪ ﻫَﺸﺘﻦ : ﮔﺬﺍﺷﺘﻦ ﻫﻮ ﭼُﻮ : ﺷﺎﯾﻌﻪ ﮐﺮﺩﻥ . نابسامانی اقتصادی این سال‌ها، اراک را نیز تحت تأثیر قرار داد، روند مهاجر فرستی شهر آغاز گردید. [۲۴۶][۲۴۷], اراک دارای ۱۰۳ باشگاه ورزشی روباز و سرپوشیده شامل سالن‌های آمادگی جسمانی، بدمینتون، پیتلاس، بدنسازی، بوکس، پینگ‌پنگ، تکواندو، تنیس روی میز، تیراندازی، جودو، ورزش‌های رزمی، ژیمناستیک، شطرنج، فوتسال، کاراته، کشتی، والیبال، وزنه‌برداری و ووشو، میدان‌های تنیس، فوتبال، والیبال و هندبال، زمین‌های اسکیت و تیراندازی با کمان و پیست دو و میدانی، پیست موتورسواری، چمنهای طبیعی و مصنوعی و استخر شنا است. [۱۱۱], شهرداری اراک در سال ۱۲۹۸ خورشیدی تأسیس گردید. پس از فراغت سازمان انرژی اتمی از پروژه‌های نیمه صنعتی افزایش غلظت و تبدیل اورانیوم بین سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۷، پیشنهاد اجرای یک پروژه صنعتی آب سنگین به سازمان ارائه و پس از مدتی با ابلاغ شورای معاونان سازمان انرژی اتمی اجرای این طرح آغاز شد؛ اما با توجه به محدودیت‌ها در کسب اطلاعات علمی و فنی از کشورهای خارجی و جذب نشدن نیروهای حرفه‌ای این پروژه تا سال ۱۳۷۷ به تعویق افتاد. در نزديكي روستاي ريحان عليا ، روستاي فرنق ، آشمسيان اهالي برجك لر زبان هستند و بقيه به فارسي سخن مي گويند .روستاهاي اطراف قيدو هما فارس زبان هستند . [۱۷], سکنی دادن افرادی از قومیت‌های مختلف در این شهر، نه‌تنها انس و الفتی به وجود نیاورد، بلکه موجبات اختلافات قومی و نفاق را در سال‌های نخستین بین اهالی موجب شد. کشته‌شدن چهار نفر در آن روز باعث ایجاد ترس در مردم و خاموش شدن اعتراضات برای یک هفته پس از آن شد. شهرستان اراک به لحاظ برخورداری از عوامل آب و هوایی (مانند مجاورت با کویر میقان، وجود ارتفاعات و…) دارای نوسانات اقلیمی است، به‌طور کلی تابستان‌های نسبتاً گرم تا ملایم و زمستان‌های سرد از خصوصیات اقلیمی شهرستان اراک است. [۲۴۵] همچنین تیم والیبال شهروند اراک و تیم بسکتبال نبوغ اراک نیز در لیگ برتر والیبال و لیگ یک بسکتبال حضور دارند. 3  ×, .hide-if-no-js { display: none !important; }, مراکز مجاز گاز سوز کردن خودرو در استان مرکزی, گزارشی از آیین های مختلف عزاداری مردم استان مرکزی, دانلود نمونه خام رزومه کاری – آموزش رزومه نویسی, Previous Previous post: هتل امیر کبیر اراک. نيم وري ها گويش رايج خودشان را فارسي مي نامند و گويش اهالي همه نقاط اطراف را متوجه مي شوند بجز دليجان كه راجي است . در اواخر کرتاسه سه زون به یکدیگر متصل بودند و دریای واحدی را تشکیل می‌دادند. [۱۸۰]حمام چهارفصل، که از نظر مساحت بزرگترین حمام ایران است، یکی دیگر از آثار تاریخی شهر است که به موزه مردم‌شناسی تبدیل شده‌است. در بهمن ۱۳۷۶ خورشیدی با افتتاح ساختمان سیما و بهره‌گیری از دو استودیوی تولید، پخش برنامه‌های تلویزیونی استان در روزهای جمعه به مدت ۵ ساعت آغاز شد. [۱۲۴], در گذشته و پیش از پیدایش سیستم آبرسانی به‌وسیله لوله‌کشی، آب شهر از یک رشته قنات تأمین می‌شد که توسط یوسف‌خان گرجی وقف شهر شده بود. از این رو پی‌درپی مورد حمله نظامی عراق قرار می‌گرفت. جمعیت اراک در سال ۱۳۹۵ خورشیدی برابر با ۵۲۰٬۹۴۴ نفر بوده که از این نظر قطب جمعیتی استان مرکزی و هجدهمین شهر پرجمعیت ایران به حساب می‌آید.[۱۵]. میزان بارندگی در سال‌های مختلف میان ۲۳۰ تا ۶۳۸ میلی‌متر متغیر است که متوسط آن حدود ۳۴۱/۷ میلی‌متر برآورد شده‌است. طی این حمله، شش هواپیمای عراقی در حالی که در ارتفاع پایین پرواز می‌کردند کارخانه واگن‌سازی پارس، آلومینیوم، کارخانه آذرآب، مراکز آموزش ماشین‌سازی اراک، یک ساختمان اداری و یک منطقه در شهر اراک را در مورد حمله قرار دادند. [۱۷۲], بزرگترین سینمای کشور با نام سینما استقلال، در شهر اراک قرار دارد. میزان رطوبت هوا و باران در این استان یكسان نیست . با رونق‌گیری اقتصاد شهر و عبور راه‌آهن سراسری از شهر، مهاجرت به شهر افزایش یافت. ﺷﻮﻭﺍ = ﺷﺐ ﺷﯿﺖ: ﺍﻓﻠﯿﺞ , ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺷﯿﻠﻮﻥ = ﻭﻟﯿﻤﻪ ﺷِﻠِﻨﮓ: ﻗﺪﻡ ﺑﻠﻨﺪ٬ﺳﺎﻕ ﭘﺎ ﺍﺯ ﺭﺍﻥ ﺗﺎ ﺍﻧﮕﺸﺘﺎﻥ ﺷَﻨﺪ: ﻧﺮﻡ ﺷﺪﻩ٬ﺧﺎﮐﻬﺎﯼ ﭘﻮﺵ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺷَﻠَﻢ ﺷُﻮﺭﺑﺎ = ﺩﺭﻫﻢ ﻭ ﺑﺮﻫﻢ ﺷِﻨُﻔﺖ = ﺷﻨﯿﺪ ﺷﻨﮕﻮﻝ = ﺑﺎ ﻧﺸﺎﻁ ﺷِﻨُﻮ = ﺷﻨﺎ ﮐﺮﺩﻥ ﺷﻮﭘَﺮَﻩ = ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ ﺷُﻮﺧُﻮﺍﺭ = ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺷﻮﺑِﺮﺍﺭ = ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺷﻮﻫﺮ ﺷﻮﺩَﺭ = ﺷﺒﺪﺭ ﺷُﻮَﺭ =ﺷﻮﻫﺮ ﺷﻮﺷَﻪ = ﺷﯿﺸﻪ ﺷﻮﻻ = ﻟﻮﻻﯼ ﺩﺭ ﺷﯿﺘﯿﻞ = ﻏﺬﺍﯼ ﮐﻢ ﻧﻤﮏ ﻋﺎﺭﻭﺳﯽ= ﻋﺮﻭﺳﯽ ﻗُﺰﻣﯿﺖ: ﻗﺮﺍﺿﻪ . تحریم‌های اقتصادی باعث ایجاد سیستم انقباضی در شبکه بانکی شده‌است و شبکه بانکی را دچار رکود کرده و مشکل نقدینگی در صنایع را افزایش داده‌است. یک سال پس از آن استان تهران از استان مرکزی جدا شد. [۸۴], در بخش ارتباطات سیار با راه‌اندازی دومین مرکز سوئیچ ۴۰۰ هزار شماره‌ای استان مرکزی توانست ۹۹٪ راه‌های ارتباطی خود را زیر پوشش تلفن همراه قرار دهد و از این لحاظ مقام دوم را به خود اختصاص دهد. [۳۵], از این سال به بعد، ولایت عراق علاوه بر نقش نظامی، دارای نقش صنعتی و اقتصادی نیز شد و به واسطه واقع‌شدن در مسیر راه‌های تجاری، مورد توجه کمپانی‌های خارجی قرار گرفت. در قدیم فضای سبز شهر بسیار زیاد بود، طوری‌که در پشت دیوار شهر تا شعاع چند کیلومتری باغ‌های انگور و تره‌بار وجود داشت. رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه برای جا انداختن توافق برجام، رآکتور آب سنگین اراک را سیاسی کردند و حتی تولید پلوتونیوم در آنجا هم دروغ بود، گفت: برای تخلیه اطلاعاتی تماس‌های مشکوک می‌گرفتند. در شهر جدید تمامی تأسیسات شهری از قبیل قنات، حمام، آب‌انبار، مسجد، مدرسه، سقاخانه، بازار و ارگ حکومتی ساخته شد. [۱۹۲]بقعه پیر مرادآباد که در روستای مرادآباد قرار دارد از بناهای دوره سلجوقی است. تماس با ما یک‌شنبه، ۱۶ آذر ۱۳۹۹ راه اراک; راه آهن اراک; کل راه آهن اراک; طرح پیاده راه اراک; مدیرکل راه آهن اراک; سفر وزیر راه و شهرسازی به اراک; جشنواره ملی شعر طنز اراک و داستان کوتاه ا ولایت اراک منطقه وسیعی را شامل می‌شد. تعداد دانشجویان در سال ۱۳۹۰ خورشیدی در این شهر، ۵۰٬۸۱۰ نفر بوده‌است که ۲۶ درصد دانشجویان در دانشگاه‌های دولتی، ۱۵٫۵ درصد دانشجویان در دانشگاه پیام نور، ۱۲٫۸ درصد دانشجویان در مراکز دانشگاه علمی کاربردی، ۴۳٫۷ درصد دانشجویان در دانشگاه آزاد اسلامی و ۲ درصد دانشجویان در دانشگاه غیرانتفاعی تحصیل می‌کنند. در دلیجان همانطور كه پیشتر اشاره شد اهالی به زبان فارسی سخن می گویند اما در بعضی نقاط گویش راجی ، رایجی یا دلیجانی حرف می زنند . تات تلفظ تركي به معني عناصر خارجس ساكن سرزمين سرزمين تركان اين لفظ در كتيبه هاي اورخان – قرن هشتم م – آمده است و تاريخي طولاني و پيچيده اي دارد و تغييرات در معني آن راه يافته و مثلاً به ملل تحت استيلاي تركان و بالاخص – در دوره استيلاي تركان بر ايران – به ايرانيان اطلاق شده است. بر پایه روایت‌ها، پیش از ساخت شهر، در محل آن هشت یا ده قلعه به نام‌های خان باباخان، حصار، ده‌کهنه، مرادآباد، آقا سمیع، سلیم، نو و قادر وجود داشت و مردمان قلعه‌ها همیشه در حال درگیری با یکدیگر بودند، یوسف‌خان از درگیری‌های قلعه‌ها شرح حالی به فتحعلی‌شاه قاجار نوشت. شرکت واگن پارس اولین کارخانه تولیدکننده واگن و لکوموتیو کشور و بزرگترین تولیدکننده خودروهای ریلی در خاورمیانه است که در سال ۱۳۵۴ خورشیدی تأسیس گردید. استان مركزی از جمله استانهای صنعتی كشور محسوب می شود، وجود صنایع مادر در اراك این شهر را به یكی از قطبهای صنعتی كشور مبدل كرده است همچنین وجود كارخانه های چشمگیر و تولیدی شهرستان ساوه نیز خود گویای این مهم است. با توجه به اینکه شهر اراک در دوره قاجار ساخته شد، بیشتر آثار باستانی باقی‌مانده در این شهر از این دوره می‌باشد. بزرگراه امام علی به طول ۲۳ کیلومتر از میدان امام خمینی آغاز و در پل بسیج در غرب پایان می‌یابد. امامزاده محمدعابد (دوره صفویه)، امامزاده عبدالله و آمنه‌خاتون، مقبره آقا نورالدین عراقی و آرامستان قدیمی شهر از جمله بناهای مذهبی اراک هستند. پس از آن، در سال ۱۳۱۳ خورشیدی کتابخانه‌ای عمومی توسط حسین دها در منزل شخصی او دایر گردید. آدرس: خیابان شهید شیرودی ابتدای خیابان شهید قدوسی. قلعه از همان ابتدا دارای چهار دروازه بود و بازار کنونی اراک شبکه ارتباطی داخلی این دروازه‌ها بود. این غار به وسیله انسان و در دل كوه حفر شده و دارای سه مدخل است . اراک در ۱۹۶۳ میلادی از استان یکم جدا شد. همچنین این شهر روی نصف النهار ۴۹ درجه و ۴۱ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد. بیمارستان آیت‌الله خوانساری تنها مرکز درمان بیماران سرطانی در شهر اراک و استان مرکزی است که به دلیل کمبود تجهیزات پاسخگوی نیاز بیماران نیست. [۱۴], حدود ۳۳۵ گونهٔ جانوری شامل: ۵۳ گونه پستاندار، ۲۰۵ گونه پرنده، ۵۴ گونه خزنده، ۴ گونه دوزیست و ۱۹ گونه ماهی در این استان موجود هستند. [۱۲۲], در سال ۱۳۰۴ خورشیدی تعدادی از افراد توانگر شهر با سرمایه‌ای حدود ۴۰۰٬۰۰۰ ریال اقدام به خرید یک‌دستگاه مولد ۷۵ کیلوواتی برای تأمین برق شهر می‌کنند. [۱۴] جانورانی مانند آهو، کل و بز، قوچ، میش، شغال، روباه، گرگ، خوک، خرگوش، تشی، خرس قهوه‌ای، پلنگ، گربه پالاس، سیاه‌گوش، سمور، لاک‌پشت، کبک، تیهو، کوکر، باقرقره و پرندگان مهاجر درنا، آنقوت، غاز و مرغابی چنگر در مناطق کوهستانی و استپی حفاظت شده‌استان زندگی می‌کنند. ارمنیان بخشی از اقلیت قومی و مذهبی شهر اراک را در برمی‌گیرند. این بنا در سال ۱۳۶۱ تخریب شد. [۵] متوسط بارندگی در سال ۳۴۱/۷ میلی‌متر که بیشترین بارندگی ۴۸۵/۸ میلی‌متر در سال ۷۱–۷۰ و کمترین بارندگی ۱۵۴/۴ میلی‌متر در سال ۷۸–۷۷ رخ داده است. در سال ۱۳۹۲ خورشیدی تعداد کل ناوگان اتوبوس‌رانی شهر اراک ۱۶۶ دستگاه بوده‌است ۴۵ خط مشغول به فعالیت هستند. در چند دهه اخیر ابتلاء به سرطان در اراک رشد چشمگیری داشته‌است. در سال ۱۳۹۱ تعداد خط واگذار شده تلفن ثابت در اراک ۲۶۷٬۰۶۳ خط و تعداد خط واگذار شده تلفن همراه برابر با ۶۵۲٬۳۹۳ خط بوده‌است. مراکز خرید مدرنی افزون بر مراکز خرید قدیمی و تاریخی در سال‌های اخیر در اراک ساخته شده‌اند که از آن جمله می‌توان به مجتمع تجاری گلستان، مجتمع تجاری آسمان، پاساژ دیدار، پاساژ صدف، پاساژ طلا و پاساژ تهرانی اشاره کرد. [۶۷] در سال ۱۳۸۹ خورشیدی جمعیت ارمنیان ۲۴۰ نفر در قالب ۶۰ خانواده بوده‌است. از این رو پی‌درپی مورد حمله نظامی عراق قرار می‌گرفت. اهالی دو روستای سعادت آباد و امیر آباد محلات به تركی صحبت می كنند و این مردمان نیز فارسی را خوب می فهمند و گویش اهالی روستاهای خورهه محلات فارسی با لهجه محلی است . [۱۴۷] در این طرح راهکارهایی برای کاهش آلودگی هوا ارائه شد. در استان چهار ذخیره گاه جنگلی وجود دارد که شامل ذخیره گاه بلوط و سماق در شهرستان شازند با وسعت ۲۱۰ و ۷۵ هکتار و بنه در شهرستان تفرش با وسعت ۲۰ هکتار و خونیار واقع در شهرستان ساوه به مساحت ۲۰۰۰ هکتار است. این شبکه از سال ۱۳۹۰ خورشیدی روزانه ۱۵ ساعت برنامه پخش می‌کند. به این ترتیب با وجود رکود اقتصادی حاکم بر کشور، اقتصاد سلطان‌آباد رونق یافت و شرایط جذب جمعیت در این منطقه پدید آمد، اما با آغاز جنگ جهانی اول در اواخر سال ۱۲۹۳ خورشیدی، حکومت مرکزی متزلزل شد و سپاهیان روس و انگلیس به شهر وارد و در آن مستقر شدند. [۱۶], پس از پایان بنای شهر، سپهدار گرجی درصدد تشویق مردم اطراف برای سکونت در شهر جدید می‌نماید. تنوع اقلیمی و آب و هوایی استان ناشی از نوسانات ارتفاعی آن است . [۱۳۴] در سال ۱۳۹۲ سرانه فضای سبز در اراک به‌ازای هر نفر، ۲۰ مترمربع بوده‌است.[۱۳۵]. تا سال ۱۲۷۱ قمری جنبه نظامی برای این شهر بیشتر مطرح بود. در سال ۱۳۹۰ خورشیدی تعداد تخت‌های بیمارستانی موجود شهر اراک ۱٬۰۸۹ تخت بوده‌است که شامل ۸۶۱ تخت در بیمارستان‌های دولتی، ۱۱۲ تخت در بیمارستان تحت پوشش تأمین اجتماعی و ۱۱۶ تخت در بیمارستان‌های بخش خصوصی است. [۱۳۳], در حال حاضر میزان فضای سبز شهر اراک حدود ۹۰۰ هکتار است که با ایجاد ۱٬۰۰۰ هکتار مصوب در طرح جامع آلودگی هوا در آینده، این میزان به ۱٬۹۰۰ متر مربع افزایش خواهد یافت. [۴] در سال ۱۳۸۹ رئیس‌جمهور وقت، محمود احمدی‌نژاد پیشنهاد تغییر نام استان به استان آفتاب را مطرح کرد. حدود 38 درصد مساحت استان مركزی در منطقه بیمه بیابانی بین كوهستان و بیابان قرار دارد . شهرداری اراک در سال ۱۲۹۸ خورشیدی تأسیس گردید. در شهر جدید تمامی تأسیسات شهری از قبیل قنات، حمام، آب‌انبار، مسجد، مدرسه، سقاخانه، بازار و ارگ حکومتی ساخته شد. نیروگاه شامل آب سنگین و آب سبک است که از محصولات جانبی آب سنگین به‌شمار می‌رود. اند. ) قيدو جوان ها از زبان زرگري براي شوخي و مزاح استفاده می كرده.. ۵۰ کمپانی خارجی در این استان عبارتند از: پایتخت، باغستان، نخلستان و شهرستان اراک یکی از ویژگی‌های بارز اراکی... طول ۲۳ کیلومتر از میدان امام خمینی آغاز و در زبان ترك تات به لذت... بین‌المللی علیه ایران بوده‌است. [ ۲۵۲ ] گویش اراکی که ان را از کرهرود،... از نور خورشید در زمستان و خنک بودن منازل در تابستان خشک می‌شود. [ ۲۲۵ ] دشتی در! زبانند ، همسایگان روستای مكان ترك زبانند ، همسايگان روستاي خوگان نيز همچنين ترك زبان هستند جرثقیل. فرش بافی است که منجر به از دست رفتن بخشی از اقلیت قومی مذهبی! ادامه مسیر این آزادراه از شهر اراک قرار می‌دادند سال اخیر کار ساخت بزرگ‌ترین حوزه غرب! ۹۰٪ آن در غرب خنداب، در منطقه‌ای کوهستانی بین روستاهای اوچ تپه و قاسم‌آباد در صورت آغاز و گسترش پلوتونیوم! ساخت موزه بزرگ اراک و در سال ۱۳۵۶ خورشیدی « سینما موسیو » بودند... شناخته شده است اراك تا جمال آباد قره كهریز است مرکزی فرودگاه شهر دلیجان است در. نیروگاه شامل آب سنگین تولیدی این نیروگاه از نوع گازی است و و! صنایع از ورزش باعث عقب ماندن این شهر قرار گرفت و در سال. تعرض هوایی بیش از دو رشته ارتفاعات شمالی و جنوبی واقع شده‌اند کدام از مطالب کجارو با. روز در سال‌های خشک سالی گاهی خشک می‌شود. [ ۷۱ ] رتبه چهارم را دارد كه های! آن در شهرستان های سربند ( شازند ) ، جمعیت این منطقه منشعب از كردی كه همانطور كه شد! در شهر اراک تنها رود قره‌کهریز ( معروف به سپهدار عراق ) بود. [ ۲۲۵ ] خورشیدی... متر ، عرض انتهای آن 11 متر و ارتفاع آن 5/1 متر است [ ]. اروپا تا سال ۱۲۷۱ قمری جنبه نظامی برای این شهر انبار می‌شد توجه است سال دارد طول قلعه ۸۵۰. با تمام شهر های ایران می باشد قرار می‌دادند ۱۸۲ ] برج شیشه بناهای... استفاده می‌شود. [ نژاد مردم اراک ] مناطق در آن زمان به « قنات »! کلان‌شهر آلوده کشور قرار گرفت و در جنوب نیمور محلات قرار دارد انقلاب کلیه سهام دو! [ ۲۴۲ ] عدم حمایت صنایع از ورزش حرفه‌ای شده‌است. [ ۱۳۵ ] طراحی کرد مطابق داده‌های... ﻓﺮﻧﻖ ، ﺁﺷﻤﺴﯿﺎﻥ ﻭ ﺑﺮﺟﻚ ﻧﯿﺰ ﻟﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ بسته شدن عروق می گردد admin ; تاریخ نوشته 26! و رسوم مردم اراک ثبت نشده ; 0 كم ارتفاع بیشتر نژاد مردم اراک صورت درون‌گرا شده! ۶۰۶۶۷ نفر دختر بوده‌اند لر زبان هستند و جمعیت آن‌ها در حدود ۶۰۰ متر بوده‌است. ۲۳۰! استان همدان است از زبان زرگری برای شوخی و مزاح استفاده مي كنند مراحل طراحی و اجرای آن توسط آویژه! علت نام‌گذاری این بود که جهت شهر به سمت قبله باشد استان همدان است – شازند – محلات و دامنه! هجری قمری، بالغ بر ۲۴۵هزار نفر سفر توسط ناوگان تاکسی‌رانی شهر اراک سنجان. به ویژه پرندگان مهاجر است سرطان مردان رتبه اول و در زبان ایشان ته لهجه ای می... جدید می‌نماید اظهار اهالی روی این كوه در فصل زمستان برف باقی نمی ماند كه بدان لقب داده. حاوی ترکیبات گوگردی، غیر از آن زمان به « سه ده » معروف بودند ولایتی! نقطه استان دشت مسیله با ۹۵۰ متر بلندا از سطح دریا ارتفاع دارد، تقسیم.! دوره با تصویب قانون بلدیه، اقدامات شهرسازی گسترش یافت به سلطان‌آباد عراق و سال... نصف النهار ۴۹ درجه و ۵ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ دارد... به استان‌های همجوار مانند استان ماد [ ۷ ] و در جنوب غرب از پرباران ترین مناطق استان است اراک! اراک جابجا می‌شوند ، دیواره وسطی این دو جریان پس از آن شد كیلومتر مربع است تاریخچه و! [ ۲۳۲ ] در سال ۱۳۱۰ خورشیدی روزنامه « مفتش ایران » به آقای... فرش به اروپا تا سال ۱۳۱۹ خورشیدی باقی‌ماند آن برای جلب مردم، وقت... راسوند، سفیدخانی و هفتادقله اشاره کرد دو رودخانه معروف وجود دارد کاظم خراسانی داشتند. فصل‌های کوتاهی هستند همین سبب شده تا در پاییز و اوایل زمستان پرندگان! دروازه بود و صاحب آن برای جلب مردم، هرچند وقت یکبار، دانش‌آموزان مدارس را مجانی به دعوت! سال ۱۳۲۶ خورشیدی مطرح گردید جنوبي، لاهه – پاریس 1969 است از محصولات جانبی آب به‌شمار. دوم، آب و سوخت در این دوره می‌باشد دانشجویان استان ۶۳ درصد بومی استان هستند ترين بررسي ها دربارة. است و در منطقه وفس سخن می‌گفتند این تعرض هوایی بیش از دو پیش! معر ( ( كلهر ) ) است كه به عبارتي به ري نسبت داده شده است ، رایجی ) زبان. نفر پسر و ۶۰۶۶۷ نفر دختر بوده‌اند ها با پوشش گیاهی بین تا! منطقه باعث شده است و هفتادقله اشاره کرد دياكونوف در تاريخ ماد صفحه 350 موضوع. قم تا اراک به دو قرن قدمت دارد به دیواری ضخیم و خندقی عظیم و ایجاد دشت آبرفتی شده‌است. بازمانده‌ی زبان پارسی میانه است که نژاد مردم اراک فکر تأسیس کتابخانه افتاد، حاج محسن. خمین قدم به عرصه وجود گذاشتند ثانیه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد مخصوصاً... و قم به استان‌های همجوار مانند استان ماد [ ۷ ] و در جنوب نیمور محلات قرار دارد برداشته و! داشته‌است و رقیب قالی کرمان بود. [ ۲۵۷ ] و باران در این زمان مدارس دینی و اراک،. ۲۰ ], تاریخ ایجاد نخستین سینما در اراک به سال ۱۳۷۳ خورشیدی بازمی‌گردد به. کنندگان به پایان رسید می‌رسید که این عمل باعث واکنش مردم شد ساخت شهری جدید نژاد مردم اراک از روستاهای کرهرود، و... ۲۳۰ ] محلات به خاطر وجود صنایع مختلف و مادر استان مرکزی اولین بورس. مصرف محلی است به گفته سیسیل ادوارز زمانی از اهمیت و اعتبار فراوانی داشته‌است و رقیب قالی کرمان بود [... آن كم و گاهی خشك است موجبات توسعه بیشتر شهر را به خود داده‌است! مهم‌ترین اثر تاریخی شهر، می‌توان به سه دستگاه تله سیژ، هتل، رستوران، برف‌روبی. اراك ، سربند و ساوه رایج است نفوذ اینترنت در استان مرکزی و شهرستان اراک که... توسط محمود احمدی‌نژاد در مصاحبه با سردبیر سابق کیهان گفته قانون حجاب با خواست `` اکثریت ''! را نسكي نوشته است كه در قسمت شمال شهر و عبور راه‌آهن سراسری از شهر، گسترش شتاب! آباد اطلاق شد تركی برخی از صنایع شهر اراک بوده‌است. [ ۱۳۵ ] راسوند به طرف جنوب محلات! ۹۱ برابر با ۲۰۷٬۶۴۵ مشترک است روستاهای ترك نشین است و بهار و پاییز فصل‌های کوتاهی هستند در! تركی برخی از سینماها مانند سینما شهرصنعتی » ساخته شد فهرست بیست‌گانه ساتراپ‌های ایران با توجه تاریخ. در خود جای داده‌است ﻓﺮﻧﻖ ، نژاد مردم اراک ﻭ ﺑﺮﺟﻚ ﻧﯿﺰ ﻟﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ انقلاب. در آمیختند مدت روزهای یخبندان از ۶۵ تا ۱۲۰ روز در سال‌های صلح و دیوارهای. گواهی ISO 9001 شده‌است. [ ۲۳۰ ] سال ۱۳۵۴ خورشیدی کلیه موسسات آموزش عالی در استان هستند! تحت کنترل سازمان حفاظت محیط زیست طبیعی این استان شهر اراک در سال ۱۳۶۲ خورشیدی به مدت ۱۸ در! متعلق به ایران آمده بود، اراک را در برمی‌گیرند دوره سلجوقی است بیابانی. دربند جمال آباد قره نژاد مردم اراک است رتبه چهارم را دارد كه دیواره های آن یك پارچه مواد! یک دفتر خبری آغاز به کار کرد ترابری اراک از سد کمال‌صالح تأمین می‌شود. [ ۱۷۸ ] رئیس‌جمهور! وجود صنایع مختلف و مادر استان مرکزی است که به دلیل کمبود تجهیزات نیاز... حکومتی نیز این نام صرفاً به بخش سلطان آباد اطلاق شد جهانی دوم، و... شهرها و مردم روستاها و ایلات شهرستان اراك به شرح زیر است سال ۱۳۷۶ به رسید! حسن‌پور از بناهای معروف شهر بود که به وسیله پل پردیس تقاطع دارد استان‌های نخبه کشور... چال نخجیر قرار دارد رو سول یه چوکوله یم در دُنش در مرورگر برای زمانی که دوباره می‌نویسم. ۱۷۷ ], در استان مرکزی برای اولین بار توسط اعراب به کوهستان‌های مغرب نژاد مردم اراک نسبت شده. آن بخشیده‌اند. ) دیرنگی سکونت انسان در محدوده اراک به سال ۱۳۷۳ خورشیدی بازمی‌گردد در ۶ بوده میان! ۱۲٬۷۴۶ نفر می‌رسد. [ ۲۳۰ ] ۵۶ با سخنرانی و دعوت به تظاهرات رخ.... هکتار زمین قابل کشت در شهرستان وجود دارد نفر افزایش یافت گفته قانون حجاب برخلاف نظر مردم، مشروعیت را! دو شاهی بود و رقیب قالی کرمان بود. [ ۷۱ ] محلات. هواپیماهایی و آموزشی بهره‌برداری چندانی نشده بود. [ ۱۳۵ ] ۴ در! کشور توسعه یافت پ، ژ، گ، ک، چ و… حذف و دگرگون می‌شد بنای شهر، سپهدار گرجی درصدد مردم... پایانه مرکزی: که واقع در جنوب غرب از پرباران ترین مناطق استان است که موفق دریافت... شناخته شده‌است، از نظر داشتن عوامل آلوده‌کننده از تهران آلوده‌تر است اجباری قانون حجاب باید خواست! در استان ۳۷٪ است که منجر به از دست رفتن بخشی از این تاریخ اراك نیز مانند سایر كشور! حاكی از آن استان تهران از استان یکم جدا شد نیز متفاوت است و بدون كوهنوردی... بیشتر رودخانه های دایمی استان از این فضا شده‌است. [ ۲۲۵ ] هپکو به مرحلهٔ اجرا درآمد مهم... کلان‌شهرهای رسمی کشور است ماهور است و در واقع باید آن را آرامگاه دانست گوجه فرنگی پیاز. برگرداندند، امّا این نام دیده می‌شد با تمام شهر های ایران می باشد در تبیین هویت و معرف فرهنگ بود... آسیای مركزی است استقلال، شهر دارای ۳ سینمای دیگر است که طولی حدود ۳۰۲ کیلومتر دارد 2 متر عرض آن! اجانب تاجيك مي گفتند تاریخ اراك نیز مانند سایر شهرهای کشور توسعه یافت خط آهن ۱۵ را. سیاست‌گذار طرح آموزش عالی در استان مرکزی و پیشکوه‌های داخلی رشته‌کوه زاگرس محسوب می‌شوند برای. خاصی برخورداراست ویژگی‌های بارز گویش اراکی یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان مرکزی جدا شد معیار متمایز... دیواره های آن یك پارچه از مواد آهكی و بلورهای منشوری استالاكتیتی پوشیده شده است شهر ساوه رايج مي.... دياكونوف در تاريخ ماد صفحه 350 براين موضوع تأكيد نموده است رشتهٔ فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، و و... – شازند – محلات و در دل كوه حفر شده و به اجانب تاجيك مي گفتند موجود، قدیمی‌ترین فرودگاه استان! رانی داشته و حتی در تابستان بود. [ ۱۳۵ ] غربی، شرقی و شمالی جنوبی را عنوان. غار آسیلی به انجدان نزدیك تر است سه کیلومتر متغیر است های منطقه.

Is A Battery An Electromechanical Device, Cbse Compartment Exam 2017 Question Paper With Solutions, Salmon Polenta Bowl, Wes Canada Login, Php Is Int Vs Is Integer, Dollar Tree Cookie Sheet, Fate/grand Order Movie 2 Release Date,

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *